Lancia Beta – włoski klasyk z charakterem
Lancia Beta to samochód osobowy klasy średniej produkowany przez włoską markę Lancia w latach 1972-1984. Model ten był następcą Lancii Fulvia i odegrał ważną rolę w historii marki, wprowadzając ją w nową erę. Beta była dostępna w kilku wersjach nadwoziowych, w tym jako sedan (Berlina), coupe, kabriolet (Spider) oraz shooting brake (HPE).
Historia i rozwój modelu
Lancia Beta zadebiutowała w 1972 roku jako pierwszy model marki opracowany pod nadzorem koncernu Fiat, który przejął Lancię w 1969 roku. Nazwa „Beta” nawiązywała do drugiej litery greckiego alfabetu, co miało symbolizować nowy początek dla marki.
Początkowo Beta była oferowana jako 4-drzwiowy sedan (Berlina), ale szybko gamę rozszerzono o kolejne wersje:
- 1973 – debiut wersji coupe
- 1974 – wprowadzenie kabrioletu Spider
- 1975 – premiera shooting brake’a HPE (High Performance Estate)
- 1980 – debiut sedana Trevi z charakterystyczną deską rozdzielczą
W trakcie produkcji Beta przeszła kilka modernizacji, obejmujących m.in. zmiany w stylizacji, wyposażeniu i gamie silnikowej. Produkcję zakończono w 1984 roku, a następcą modelu został sedan Lancia Prisma.
Dane techniczne i osiągi
Lancia Beta była oferowana z szeroką gamą silników benzynowych o pojemnościach od 1.3 do 2.0 litra. Wszystkie jednostki miały 4 cylindry w układzie rzędowym i dwa wałki rozrządu w głowicy (DOHC). Oto podstawowe dane techniczne najpopularniejszych wersji:
Silniki benzynowe:
| Pojemność | Moc maksymalna | Moment obrotowy |
|---|---|---|
| 1.3 l | 82 KM | 110 Nm |
| 1.6 l | 100 KM | 134 Nm |
| 1.8 l | 120 KM | 156 Nm |
| 2.0 l | 115-135 KM | 171-176 Nm |
Wszystkie silniki współpracowały z 5-biegową manualną skrzynią biegów, która przenosiła napęd na przednią oś. W zależności od wersji i roku produkcji, osiągi Lancii Beta przedstawiały się następująco:
- Przyspieszenie 0-100 km/h: od 9,3 s (Beta Montecarlo 2.0) do 13,5 s (Beta 1.3)
- Prędkość maksymalna: od 160 km/h (Beta 1.3) do 195 km/h (Beta HPE 2.0)
Wymiary i masa
Wymiary Lancii Beta różniły się w zależności od wersji nadwoziowej. Oto przykładowe dane dla najpopularniejszych wariantów:
Beta Berlina (sedan):
- Długość: 4290 mm
- Szerokość: 1650 mm
- Wysokość: 1380 mm
- Rozstaw osi: 2540 mm
Beta Coupe:
- Długość: 4190 mm
- Szerokość: 1650 mm
- Wysokość: 1300 mm
- Rozstaw osi: 2350 mm
Beta HPE:
- Długość: 4290 mm
- Szerokość: 1650 mm
- Wysokość: 1320 mm
- Rozstaw osi: 2540 mm
Masa własna Lancii Beta wahała się od około 1000 kg dla wersji Coupe do 1200 kg dla sedana Berlina.
Spalanie
Zużycie paliwa w Lancii Beta zależało od wersji silnikowej i stylu jazdy. Orientacyjne wartości spalania w cyklu mieszanym dla poszczególnych jednostek:
- 1.3 l: 8-9 l/100 km
- 1.6 l: 9-10 l/100 km
- 1.8 l: 10-11 l/100 km
- 2.0 l: 11-12 l/100 km
Warto pamiętać, że są to wartości orientacyjne dla samochodów w dobrym stanie technicznym. W rzeczywistości spalanie może być wyższe, szczególnie w przypadku starszych, wyeksploatowanych egzemplarzy.
Opinie użytkowników
Lancia Beta cieszy się mieszanymi opiniami wśród użytkowników i miłośników klasycznej motoryzacji. Oto najczęściej wymieniane zalety i wady tego modelu:
Zalety:
- Stylistyka – charakterystyczny, włoski design, szczególnie ceniony w wersjach Coupe i HPE
- Prowadzenie – dobre właściwości jezdne, precyzyjny układ kierowniczy
- Silniki – żwawe i elastyczne jednostki DOHC
- Komfort – wygodne zawieszenie i dobrze wyciszone wnętrze
- Przestronność – szczególnie w wersji HPE, która łączy sportowy charakter z praktycznością
Wady:
- Korozja – największa bolączka modelu, szczególnie w pierwszych latach produkcji
- Elektryka – problemy z instalacją elektryczną, szczególnie w starszych egzemplarzach
- Dostępność części – ograniczona dostępność niektórych elementów, szczególnie do rzadszych wersji
- Spalanie – stosunkowo wysokie zużycie paliwa w porównaniu do współczesnych samochodów
- Koszty utrzymania – wyższe niż w przypadku popularniejszych klasyków z tego okresu
Ceny
Ceny Lancii Beta na rynku wtórnym są zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak wersja nadwoziowa, stan techniczny, oryginalność i historia pojazdu. Orientacyjne przedziały cenowe dla poszczególnych wersji (stan na 2024 rok):
- Beta Berlina (sedan): 10 000 – 25 000 zł
- Beta Coupe: 15 000 – 40 000 zł
- Beta Spider: 20 000 – 50 000 zł
- Beta HPE: 18 000 – 45 000 zł
- Beta Montecarlo: 30 000 – 80 000 zł
Najdroższe są zazwyczaj dobrze zachowane egzemplarze wersji Montecarlo oraz zadbane Spidery i Coupe. Ceny mogą być znacznie wyższe w przypadku perfekcyjnie odrestaurowanych samochodów lub rzadkich, limitowanych edycji.
Ciekawostki
Lancia Beta to model, który obfituje w interesujące fakty i ciekawostki. Oto niektóre z nich:
- Rajdowe korzenie – na bazie Bety stworzono rajdowy model Lancia 037, który odnosił sukcesy w Mistrzostwach Świata w latach 80.
- Współpraca z Pininfarinią – wersja Spider została zaprojektowana i produkowana we współpracy ze słynnym studiem projektowym Pininfarina.
- „Dziurawa” deska rozdzielcza – model Trevi słynął z charakterystycznej deski rozdzielczej zaprojektowanej przez Mario Belliniego, przypominającej plaster szwajcarskiego sera.
- Amerykańska przygoda – Beta była jednym z nielicznych modeli Lancii oficjalnie sprzedawanych w Stanach Zjednoczonych.
- Silniki Fiata – wszystkie jednostki napędowe Bety bazowały na silnikach Fiata, co było efektem przejęcia Lancii przez koncern z Turynu.
- Wersja Abarth – na bazie Bety powstała limitowana seria Abarth SE030, wyposażona w turbodoładowany silnik o mocy 135 KM.
- Problemy z korozją – w 1980 roku Lancia musiała odkupić i zezłomować tysiące Bet sprzedanych w Wielkiej Brytanii z powodu poważnych problemów z korozją.
Podsumowanie
Lancia Beta to fascynujący samochód, który łączy w sobie włoski styl, sportowego ducha i praktyczność. Mimo pewnych wad, szczególnie podatności na korozję, model ten zyskał grono oddanych fanów i jest dziś ceniony jako interesujący klasyk.
Dla miłośników włoskiej motoryzacji Beta oferuje unikalne połączenie stylu, osiągów i wszechstronności. Różnorodność wersji nadwoziowych sprawia, że każdy może znaleźć wariant odpowiadający jego potrzebom – od eleganckiego sedana, przez sportowe coupe, po praktyczne HPE.
Decydując się na zakup Lancii Beta, warto pamiętać o dokładnym sprawdzeniu stanu technicznego, szczególnie pod kątem korozji i elektryki. Dobrze zachowane egzemplarze mogą być jednak świetną inwestycją, biorąc pod uwagę rosnące zainteresowanie klasykami z lat 70. i 80.
Bez względu na wybór konkretnej wersji, Lancia Beta to samochód, który z pewnością przyciągnie uwagę na ulicy i dostarczy sporo radości z jazdy. To nie tylko środek transportu, ale także kawałek włoskiej historii motoryzacji, który wciąż potrafi zachwycać swoim charakterem i stylem.
